Hasterklabaster

Wi kiekt bloots eenmaal kort hen. Mehr bruukt wi nich, dat wi uus 'n Bild vun 'n annern Minschen mookt. Deen weet wi, of wi em lieden köönt or nich. Woans dat nipp un nau aflopen deit, dat hebbt wi överhaupt nich  vör Oogen. Dat Bild vun den annern Minschen fluppt uus op<#n Batz in'n Kopp.
De Psycholoog Daniel Kahnemann hett door maal 'n Book över schreben un verklaart, wat door passeert: Na sien Meenen gifft dat in'n Minschenkopp twee Aarten vun Denken - dat fixe Denken, dat uus op'n Batz de Saken vör Oogen stellt, un dat langtöögsche Denken, dat vun uus veel mehr verlangt un dat nich so hasterklabaster Biller in uusen Kopp produzeert; doorför mööt wi uus in de Sielen hangen un eerstmaal nadenken.
Jeedeen beleevt dat, wenn he sik 'n annern Minschen ankieken deit - siene Butenkanten, sien Gesicht mit de Nääs, de Snuut un de Oogen, siene Kleddaasch, woans he snacken or grienen or luut lachen deit. Dat duurt keen Sekunn un wi hebbt dat klaar - Duum hooch or Duum na ünnen. Achterna köönt wi an düt Kunterfei rüm klamüüsern un köönt uus fragen, wat denn eegenlich de Grünnen för düt Bild in uusen Kopp sünd. Man dat is jümmers sowat as 'n Naklapp. Denn malert wi dat Bild rüm, dat uus vörweg op'n Batz in'n Kopp kamen is. Dat is klaar, dat wi nich bi dat eerste Bild blieben mööt. Den eenen un den annern Minschen lehrt wi beter kennen, un dat kann passeeren, dat wi uus sülbens wunnert, wat uus fröher in'n Kopp kamen is. Mag sogaar angahn, dat sik dat Bild vullstännig ännert un achterna sogaar op'n Kopp steiht. Un ook denn kaamt wi doormit oftins nich vullstännig torannen. Dat mag wesen, dat sik uus Bild vun düssen Minschen jümmers woller ännert un dat wi jümmers woller annere Sieten vun em kennen lehrt.
In dat Book "Goya" vun Lion Feuchtwanger steiht 'n Gedank vun den grooten Maler: "Er hatte das Klare der Menschen gesehen, das Deutliche, aber das Vielerlei, das Verworrene, das in jedem Menschen ist, das Gefährliche, das hatte er nicht gesehen." Dat is 'n wichtigen Punkt, meent de Oole. Jeedeen Minsch kann jümmers woller 'n heel un deel anner Minsch warrn. Sien Seel is nich fastnagelt. Se schuuft villicht maal de eene Siet na vörn, man dat heet nich, dat sik door nich noch annere Sieten in'n Schadden versteken doot. So sünd wi nie nich vullstännig seker, wenn wi mit annere Minschen to doon hebbt, ook wenn wi eerstmaal hasterklabaster 'n Kunterfei vun jem in'n Kopp kriegt.